Arka topuk ağrısı: Aşil tendinopatisi ve bursit ayrımı

Topuk bölgesindeki ağrının hissedildiği yer etkilenen yapılar hakkında ilk ipucunu sunsa da, yalnızca ağrının konumuna bakılarak kesin tanı konulamaz. Plantar fasiit yakınmaları çoğunlukla kalkaneus kemiğinin alt-iç yüzeyinde ve ayak kubbesinde hissedilirken, arka topuk ağrıları Aşil tendonunun yapışma hattında veya topuk kemiğinin arka yüzeyinde yoğunlaşır. NHS topuk ağrısı bilgilendirmesinde belirtildiği üzere, arka bölümdeki ağrı ve hassasiyet Aşil tendonu sorunları ya da bursa keselerinin tahrişi gibi farklı nedenlerle ilişkili olabilir. Bu nedenle topuk ağrısı nedenleri değerlendirilirken ağrının yeri hekim muayenesi ve eşlik eden bulgularla birlikte ele alınmalıdır.

Aşil tendonu vücudun en güçlü tendonlarından biri olup baldır kaslarını topuk kemiğine bağlar. AAOS Aşil tendiniti kılavuzunda açıklandığı üzere, tendon problemleri insersiyonel ve non-insersiyonel olmak üzere ikiye ayrılır. İnsersiyonel form doğrudan kemiğe yapışma hattı olan entez bölgesini etkilerken, non-insersiyonel form yapışma yerinin birkaç santimetre yukarısındaki orta bölgede gelişir. Aşırı zorlanma sonucu gelişen tendinopati tablosunda Aşil tendonu boyunca kalınlaşma ve hassasiyet izlenir; ani antrenman yüklenmeleri bu süreci hızlandırır.

Bursa, dokular arasında yastıklama sağlayan içi sıvı dolu keseciğe verilen addır. NHS bursit bilgilendirmesi, bu keseciğin iltihaplanmasıyla ağrı, hassasiyet, şişlik ve bazen ısı artışı gelişebileceğini açıklar. NHS topuk ağrısı sayfası da bursiti olası nedenler arasında sayar. Ancak ağrının yeri veya görünür bir şişlik tek başına hangi dokunun etkilendiğini göstermez. Ateşin eşlik ettiği kızarık, sıcak veya şiddetli ağrılı şişlikte basit bir ayakkabı sürtünmesi varsaymak yerine gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir.

Farklı anatomik yapıların zorlanmaları aynı egzersiz reçetesiyle yönetilemez. Taban fasyası için uygulanan standart baldır germe hareketleri veya basamak kenarından topuğu aşağı sarkıtarak yapılan zorlayıcı germe uygulamaları, özellikle insersiyonel Aşil tendinopatisinde tendonun kemiğe tutunma noktasındaki baskıyı artırabilir. AAOS Aşil tendiniti bilgilendirmesine göre insersiyonel ve orta bölge tendon sorunlarının yüklenme yanıtları farklı olduğundan egzersiz seçimi hekim veya fizyoterapist değerlendirmesine dayanmalıdır. Doğru bir ayırıcı tanı yapılmadan rastgele germe uygulanmamalı; topuk arkasında ani kopma hissi, şiddetli ağrı veya üzerine basamama geliştiğinde derhal acil servise başvurulmalıdır.